... combien l'homme s'est éloigné de la nature

Dans un entretien qui s'est déroulé le 15 mars 2011 au Radialsystem de Berlin, quelques jours après l'épouvantable tremblement de terre sur la côte du Japon, le compositeur Toshio Hosokawa a parlé de son dernier oeuvre, l'opera "Matsukaze". Dans ce contexte, il a dit le suivant par rapport à la catastrophe causé par le tsunami...

"Question: Quelles sont les questions qui se posent à vous face à la catastrophe au Japon?

Toshio Hosokawa: Ce tsunami nous a expressément montré combien l'homme s'est éloigné de la nature. Tous ces débris de voitures et autres produits industriels. Un paysage hideux qui devrait nous faire réfléchir. Autrefois, les tsunamis ne laissaient pas ces débris artificiels. Les hommes vivaient dans des maisons de bois et de papier. Ce qui avait été détruit était absorbé par le cycle de la nature. Notre vie est étroitement liée à la nature qui, au Japon, est imprévisible. Nous admirons sa beauté mais en même temps nous la craignons profondément. Il se peut que cela vienne du shintoïsme: cette religion trés ancienne nous enseigne que nous sommes qu'une partie de la nature - une partie de l'arbre, une partie de l'eau, et ainsi de suite. Il va de soi que nous devons vivre en harmonie avec la nature, mais il est difficile de résister à notre environnement. Nous pensons davantage dans l'optique de la communauté, que dans celle de notre "moi" individuel. Cependant, pour nous, japonais, il devrait être évident que l'energie nucléaire ne relève pas de la nature..."
   

A performance by Lady Day

In her interesting and informative book "With Billie", Julia Blackburn talks about the song "Strange Fruit". A song that will be forever associated with Billie Holiday even though artists of the stature of Nina Simone have also sung it. This song is almost solely responsible of imprinting the horror of racism and segregation in the hearts and minds of people who though that music was only for entertainment. The civil rights movement would take over from there later on and bring to an end this dark period of American history.


But in February 1959, all was still to be won, when Lady Day, in the sunset of her career, made this filmed live appearance in London, accompanied only by a sparsely played piano. She is there, in front of the audience, having fought her demons and addictions, having lived a hard life and bearing the scars to show it.    


Here is what Julia Blackburn says in her book:   


"... There is a film sequence of Billie singing "Strange Fruit" at the Chelsea Palace Studios in London in February 1959. By then she has become painfully thin and the dress she wears is stretched over the angular scaffolding of her bones. Her hair is pulled back from her face and tied in a long pony tail. she looks austere and beautiful and her face has taken on the abstract iconography of a mask. Even though she is performing in front of an audience, you have the impression that she is lost in her own thoughts and oblivious of her surroundings. She sings very slowly, giving full weight to the power of each word, allowing the images to grow in their terrible intensity..."


Lady Day turned into night five months after the filming of this performance.
  
      

And then the real thing comes along

I was driving home, for some time now, desperately searching on the radio for something interesting to listen to. After ten minutes of zapping through audio lobotomizing radio stations, I had almost given up. The tediousness of computer listed commercial filler songs nearly made me reach out and turn off the radio… But then it happened… and the real thing came along. Oh... the beautiful chaos of the Band Of Holy Joy! And what a joy it is to listen to this song once again… A lot more than a simple love song, it’s a musical interrogation of the life we live in. A life full of cultivated, artificial needs (…that flower from bad seeds), a life spent buying each day the same old lies and chasing the glittering prize. We have all been brought up conditioned to love all the things in this world that are wrong. And one day, hopefully, the real thing comes along. Take a few minutes and enjoy it.    

“ Faith rules forever and a day

Here comes fun-time, ok?

All my life I’ve dipped between the lines

Hoping everything would turn out fine

I’ve been conditioned to love

All the things in this world that are wrong

And then the real thing,

And then the real thing comes along

The kind of angel you’d die to impress

Turns out to be a devil, couldn’t care less

All my life I’ve cultivated needs

The needs that flower from bad seeds

I’ve been conditioned to love

All the things in this world that are wrong

And then the real thing,

And then the real thing comes along

All your life you’ve prayed for something heaven sent

Here it comes you mess up of course you repent

All my life I’ve bought the sad lies

But still I chase the glittering prize

I’ve been conditioned to love

All the things in this world that are wrong

And then the real thing,

And then the real thing comes along”

Listen to

The Band Of Holy Joy - And Then The Real Thing Comes Along 

Η Απάντηση του Σιάτλ

Το κείμενο που ακολουθεί είναι η απάντηση που έδωσε ο Σιάτλ, ο αρχηγός μιας φυλής Ινδιάνων, προς τον πρόεδρο της Αμερικής Φραγκλίνο Πηρς (1853-1857), όταν ο τελευταίος ζήτησε από τον Σιάτλ να πουλήση στη κυβέρνηση τη γη του. Την απάντηση αυτή έδωσε στη δημοσιότητα η αμερικανική κυβέρνηση το 1976 με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων χρόνων από τη Διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας (4 Ιουλίου 1776). Το κείμενο μετέφρασε ο Ζήσιμος Λορεντζάτος (από την εφημερίδα του Chennai, πρώην Madras "The Hindou" της 29 Μαίου 1976) και το δημοσίευσε στο "Βήμα" στις 16.1.1977. 

Ο μεγάλος αρχηγός στην Ουάσιγκτον μηνάει πως θέλει να αγοράσει τη γη μας. Ο μεγάλος αρχηγός μηνάει ακόμα λόγια φιλικά και καλοθέλητα. Καλοσύνη του, γιατί ξέρομε πως αυτός λίγο τη χρειάζεται αντίστοιχα τη φιλία μας. Την προσφορά του θα τη μελετήσομε, γιατί ξέρομε πως αν δεν το πράξομε, μπορεί ο λευκός να προφτάσει με τα όπλα και να πάρει τη γη μας.

Πώς μπορείτε να αγοράζετε ή να πουλάτε τον ουρανό - τη ζέστα της γης; Για μας μοιάζει παράξενο. Η δροσιά του αγέρα ή το άφρισμα του νερού ωστόσο δεν μας ανήκουν. Πώς μπορείτε να τα αγοράσετε από μας; Κάθε μέρος της γης αυτής είναι ιερό για το λαό μου. Κάθε αστραφτερή πευκοβελόνα, κάθε αμμούδα στις ακρογιαλές, κάθε θολούρα στο σκοτεινό δάσος, κάθε ξέφωτο και κάθε ζουζούνι που ζουζουνίζει είναι, στη μνήμη και στην πείρα του λαού μου, ιερό.

Ξέρομε πως ο λευκός δεν καταλαβαίνει τους τρόπους μας. Τα μέρη της γης, το ένα με το άλλο, δεν κάνουν γι΄αυτόν διαφορά, γιατί είναι ένας ξένος που φτάνει τη νύχτα και παίρνει από τη γη όλα όσα του χρειάζονται. Η γη δεν είναι αδερφός του, αλλά εχθρός που πρέπει να τον καταχτήσει, και αφού τον καταχτήσει πηγαίνει παρακάτω. Με το ταμάχι* που έχει θα καταπιεί τη γη και θα αφήσει πίσω του μια έρημο. Η όψη που παρουσιάζουν οι πολιτείες σας, κάνει κακό στα μάτια του ερυθρόδερμου. Όμως αυτό μπορεί και να συμβαίνει, επειδή ο ερυθρόδερμος είναι άγριος και δεν καταλαβαίνει.

Αν αποφασίσω και δεχτώ, θα βάλω ένα όρο. Τα ζώα της γης αυτής ο λευκός θα πρέπει να τα μεταχειριστεί σαν αδέρφια του. Τι είναι ο άνθρωπος δίχως τα ζώα; Αν όλα τα ζώα φύγουν από τη μέση, ο άνθρωπος θα πεθάνει από μεγάλη εσωτερική μοναξιά, γιατί όσα συμβαίνουν στα ζώα, τα ίδια συμβαίνουν στον άνθρωπο.

Ένα ξέρομε, που μπορεί μια μέρα ο λευκός να το ανακαλύψει: ο Θεός μας είναι ο ίδιος Θεός. Μπορεί να θαρρείτε πως Εκείνος είναι δικός σας, όπως ζητάτε να γίνει δική σας η γη μας. Αλλά δεν το δυνόσαστε. Εκείνος είναι Θεός των ανθρώπων. Και το έλεος Του μοιρασμένο απαράλλαχτα σε ερυθρόδερμους και λευκούς. Αυτή η γη Του είναι ακριβή. Όποιος τη βλάφτει, καταφρονάει το Δημιουργό της. Θα περάσουν οι λευκοί - και μπορεί μάλιστα γρηγορότερα από άλλες φυλές. Όταν μαγαρίζεις συνέχεια το στρώμα σου, κάποια νύχτα θα πλαντάξεις από τις μαγαρισιές σου. Όταν όλα τα βουβάλια σφαχτούν, όταν όλα τα άγρια αλόγατα μερέψουν, όταν την ιερή γωνιά του δάσους τη γιομίσει το ανθρώπινο χνώτο και το θέαμα των φουντωμένων λόφων το κηλιδώσουν τα σύρματα του τηλεγράφου με το βουητό τους, τότες πού να βρεις το ρουμάνι; Πού να βρεις τον αιτό; Και τί σημαίνει να πεις έχε γειά στο φαρί σου και στο κυνήγι; Σημαίνει το τέλος της ζωής και την αρχή του θανάτου.

Πουθενά δεν βρίσκεται μια ήσυχη γωνιά μέσα στις πολιτείες του λευκού. Πουθενά δε βρίσκεται μια γωνιά να σταθείς να ακούσεις τα φύλλα στα δέντρα την άνοιξη ή το ψιθύρισμα που κάνουν τα ζουζούνια πεταρίζοντας. Όμως μπορεί, επειδή, καταπώς είπα, είμαι άγριος και δεν καταλαβαίνω - μπορεί μοναχά για το λόγο αυτόν ο σαματάς να ταράζει τα αυτιά μου. Μα τι μένει από τη ζωή, όταν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να αφουγκραστεί τη γλυκιά φωνή που βγάνει το νυχτοπούλι ή τα συνακούσματα των βατράχων ολόγυρα σε ένα βάλτο μέσα στη νυχτιά; Ο ερυθρόδερμος προτιμάει το απλόηχο αγέρι λαγαρισμένο* από την καταμεσήμερη βροχή ή μοσχοβολημένο με το πεύκο. Του ερυθρόδερμου του είναι ακριβός ο αγέρας, γιατι όλα τα πάντα μοιράζονται την ίδια πνοή - τα ζώα, τα δέντρα, οι άνθρωποι. Ο λευκός δε φαίνεται να δίδει προσοχή στον αγέρα που ανασαίνει. Σαν ένας που χαροπολεμάει για μέρες πολλές, δεν οσμίζεται τίποτα.

Αν ξέραμε, μπορεί να καταβαίναμε - αν ξέραμε τα όνειρα του λευκού, τις ελπίδες που περιγράφει στα παιδιά του τις μακριές χειμωνιάτικες νύχτες, τα οράματα που ανάφτει το μυαλό τους, ώστε ανάλογα να δέονται για την αυριανή.  Αλλά εμείς είμαστε άγριοι. Μας είναι κρυφά τα όνειρα του λευκού. Και επειδή μας είναι κρυφά, θα εξακολουθήσομε το δρόμο μας. Αν τα συμφωνήσομε μαζί, θα το πράξομε, για να σιγουρέψομε τις προστατευόμενες περιοχές που μας τάξατε. Εκεί θα ζήσομε, μπορεί, τις μετρημένες μέρες μας καταπώς το θελήσομε.

Όταν ο στερνός ερυθρόδερμος λείψει από τη γη, και από τη μνήμη δεν απομείνει παρά ο ίσκιος από ένα σύννεφο που ταξιδεύει στον κάμπο, οι ακρογιαλιές αυτές και τα δάση θα φυλάγουν ακόμα τα πνεύματα του λαού μου - τι αυτή τη γη την αγαπούν, όπως το βρέφος αγαπάει το χτύπο της μητρικής καρδιάς. Αν σας την πουλήσομε τη γη μας, αγαπήστε τη καθώς την αγαπήσαμε εμείς, φροντίστε την καθώς τη φροντίσαμε εμείς, κρατήστε ζωντανή στο λογισμό σας τη μνήμη της γης, όπως βρίσκεται τη στιγμή που την παίρνετε, και με όλη σας τη δύναμη, με όλη την τρανή μπόρεσή σας, με όλη την καρδιά σας, διατηρήστε τη για τα τέκνα σας, και αγαπήστε την καθώς ο Θεός αγαπάει όλους μας. Ένα ξέρομε - ο Θεός σας είναι ο ίδιος Θεός. Η γη του είναι ακριβή. Ακόμα και ο λευκός δε γίνεται να απαλλαχτεί από την κοινή μοίρα.  

* ταμάχι: απληστία, πλεονεξία
  λαγαρισμένος: καθαρισμένος
     

From Robert Frost to William F. Nolan to Chris Cunningham

Stopping By Woods on a Snowy Evening

Whose woods these are I think I know.

His house is in the village though;

He will not see me stopping here

To watch his woods fill up with snow.

My little horse must think it queer

To stop without a farmhouse near

Between the woods and frozen lake

The darkest evening of the year.

He gives his harness bells a shake

To ask if there is some mistake.

The only other sound's the sweep

Of easy wind and downy flake.

The woods are lovely, dark and deep.

But I have promises to keep,

And miles to go before I sleep,

And miles to go before I sleep.


The above poem was also the inspiration for one of the best science fiction short stories ever written. I am referring to William Nollan’s “And miles to go before I sleep”, written in 1958. It is well worth seeking out in old, weathered and torn science fiction anthologies. 

The story has also appeared in a comic book form adaptation, but reading the three or four original pages, take Frost's poem very literally to another time and dimension.

It manages to convey the same feeling of sweet-warm melancholy as the poem. And this contrast between warm and cold, of appearances and being torn by constraints and obligations, feels like describing a kind of robot love. Just as in the sublime video clip for one of Bjork's best songs "All is full of love",  directed by Chris Cunningham in 1999:

The Rose of Paracelsus by Jorge Luis Borges

Down in his laboratory, to which the two rooms of the cellar had been given over, Paracelsus prayed to his God, his indeterminate God—any God—to send him a disciple. Night was coming on. The guttering fire in the hearth threw irregular shadows into the room. Getting up to light the iron lamp was too much trouble. Paracelsus, weary from the day, grew absent, and the prayer was forgotten. Night had expunged the dusty retorts and the furnace when there came a knock at his door. Sleepily he got up, climbed the short spiral staircase, and opened one side of the double door. A stranger stepped inside. He too was very tired. Paracelsus gestured toward a bench; the other man sat down and waited. For a while, neither spoke.

The master was the first to speak.

- “I recall faces from the West and faces from the East,” he said, not without a certain formality, “yet yours I do not recall. Who are you, and what do you wish of me?”

- “My name is of small concern,” the other man replied. “I have journeyed three days and three nights to come into your house. I wish to become your disciple. I bring you all my possessions.”

He brought forth a pouch and emptied its contents on the table. The coins were many, and they were of gold. He did this with his right hand. Paracelsus turned his back to light the lamp; when he turned around again, he saw that the man’s left hand held a rose. The rose troubled him.

He leaned back, put the tips of his fingers together, and said:

- “You think that I am capable of extracting the stone that turns all elements to gold, and yet you bring me gold. But it is not gold I seek, and if it is gold that interests you, you shall never be my disciple.”

- “Gold is of no interest to me,” the other man replied. “These coins merely symbolize my desire to join you in your work. I want you to teach me the Art. I want to walk beside you on that path that leads to the Stone.” “The path is the Stone. The point of departure is the Stone. If these words are unclear to you, you have not yet begun to understand. Every step you take is the goal you seek.” Paracelsus spoke the words slowly.

The other man looked at him with misgiving.

- “But,” he said, his voice changed, “is there, then, no goal?”

Paracelsus laughed.

- “My detractors, who are no less numerous than imbecilic, say that there

is not, and they call me an impostor. I believe they are mistaken, though it is possible that I am deluded. I know that there is a Path.”

There was silence, and then the other man spoke.

- “I am ready to walk that Path with you, even if we must walk for many

years. Allow me to cross the desert. Allow me to glimpse, even from afar, the promised land, though the stars prevent me from setting foot upon it. All I ask is a proof before we begin the journey.”

- “When?” said Paracelsus uneasily.

- “Now,” said the disciple with brusque decisiveness.

They had begun their discourse in Latin; they now were speaking German. The young man raised the rose into the air. 
- “You are famed,” he said, “for being able to burn a rose to ashes and make it emerge again, by the magic of your art. Let me witness that prodigy. I ask that of you, and in return I will offer up my entire life.”

- “You are credulous,” the master said. “I have no need of credulity; I demand belief.” 
The other man persisted. 
- “It is precisely because I am not credulous that I wish to see with my own eyes the annihilation and resurrection of the rose.”

- “You are credulous,” he repeated. “You say that I can destroy it?”

- “Any man has the power to destroy it,” said the disciple.

- “You are wrong,” the master responded. “Do you truly believe that something may be turned to nothing? Do you believe that the first Adam in paradise was able to destroy a single flower, a single blade of grass?”

- “We are not in paradise,” the young man stubbornly replied. “Here, in the sublunary world, all things are mortal.”

Paracelsus had risen to his feet.

- “Where are we, then, if not in paradise?” he asked. “Do you believe that the deity is able to create a place that is not paradise? Do you believe that the Fall is something other than not realizing that we are in paradise?”

- “A rose can be burned,” the disciple said defiantly. “There is still some fire there,” said Paracelsus, pointing toward the hearth. “If you cast this rose into the embers, you would believe that it has been consumed, and that its ashes are real. I tell you that the rose is eternal, and that only its appearances may change. At a word from me, you would see it again.”

- “A word?” the disciple asked, puzzled. “The furnace is cold, and the retorts are covered with dust. What is it you would do to bring it back again?”

Paracelsus looked at him with sadness in his eyes.

- “The furnace is cold,” he nodded, “and the retorts are covered with dust. On this leg of my long journey I use other instruments.”

- “I dare not ask what they are,” said the other man humbly, or astutely. “I am speaking of that instrument used by the deity to create the heavens and the earth and the invisible paradise in which we exist, but which original sin hides from us. I am speaking of the Word, which is taught to us by the science of the Kabbalah.” “I ask you,” the disciple coldly said, “if you might be so kind as to show me the disappearance and appearance of the rose. It matters not the slightest to me whether you work with alembics or with the Word.”

Paracelsus studied for a moment; then he spoke: “If I did what you ask, you would say that it was an appearance cast by magic upon your eyes. The miracle would not bring you the belief you seek. Put aside, then, the rose.” The young man looked at him, still suspicious.

Then Paracelsus raised his voice. “And besides, who are you to come into the house of a master and demand a miracle of him? What have you done to deserve such a gift?” The other man, trembling, replied:

- “I know I have done nothing. It is for the sake of the many years I will study in your shadow that I ask it of you—allow me to see the ashes and then the rose. I will ask nothing more. I will believe the witness of my eyes.” 
He snatched up the incarnate and incarnadine rose that Paracelsus had left lying on the table, and he threw it into the flames. Its color vanished, and all that remained was a pinch of ash. For one infinite moment, he awaited the words, and the miracle. Paracelsus sat unmoving. He said with strange simplicity:

- “All the physicians and all the pharmacists in Basel say I am a fraud. Perhaps they are right. There are the ashes that were the rose, and that shall be the rose no more.”

The young man was ashamed. Paracelsus was a charlatan, or a mere visionary, and he, an intruder, had come through his door and forced him now to confess that his famed magic arts were false.

He knelt before the master and said: 
- “What I have done is unpardonable. I have lacked belief, which the Lord demands of all the faithful. Let me, then, continue to see ashes. I will come back again when I am stronger, and I will be your disciple, and at the end of the Path I will see the rose.”

He spoke with genuine passion, but that passion was the pity he felt for the aged master—so venerated, so inveighed against, so renowned, and therefore so hollow. Who was he, Johannes Grisebach, to discover with sacrilegious hand that behind the mask was no one? Leaving the gold coins would be an act of almsgiving to the poor. He picked them up again as he went out. Paracelsus accompanied him to the foot of the staircase and told him he would always be welcome in that house. Both men knew they would never see each other again.
Paracelsus was then alone. Before putting out the lamp and returning to his weary chair, he poured the delicate fistful of ashes from one hand into the concave other, and he whispered a single word. The rose appeared again.

[Source: Jorge Luis Borges, Collected Fictions, translated by Andrew Hurley, Penguin Books, 1999, pp.504-507.For the original Spanish version, La rosa de Paracelso, see Borges, Obras Completas, Tomo III, Emec´e, 1996, pp.387-390.]

Ένα απόσπασμα από το "Πρόσω ηρέμα" του Οδυσσέα Ελύτη

"Ο μόνος δρόμος που μας απομένει τώρα είναι ο κίνδυνος. Είναι η μαυριδερή εκείνη διαχωριστική γραμμή που σχηματίζεται δεξιά, στο βάθος, η γεμάτη βράχια κοφτά, ξέρες, ύφαλα, ρουφήχτρες, απονέρια. Μένουμε σταματημένοι μεσοπέλαγα. Η μοναξιά της θάλασσας είναι μικρή και ατελεύτητη. Απλώνεται ώς τ' ακρότατα όρια του ορίζοντα, τεντώνεται, τσιτώνεται, θα 'λεγες, ώσπου κάποια στιγμή ο νους σου ν' αγγίξει από το άλλο του άκρο το ιδανικό που κείται πέραν· στην ουσία όμως γειτονεύει όπως συμβαίνει μ' όλα τ' αντίθετα στην έσχατη έντασή τους. Αλήθεια, νιώθω τώρα να 'μαι κοντά, σχεδόν ν' ακουμπώ κείνα που διηγούνται οι παλιοί ναυτικοί. Για μια ζώνη απέραντης και άπεφθης καθαρότητας όπου το βάρος σου εκεί δεν μετράει κι όπου το φως δεν είναι του ηλίου που ξέρουμε μήτε κανενός άλλου τεχνητού ή ουράνιου σώματος. Είναι το φως που δεν χρειάζεται να περάσει από τα μάτια για να σου γίνει αισθητό. Εκεί, έχουν να λένε, συντελείται η επανάκτηση του σώματος μείον την εύτρωτη πλευρά του. Η ανασύνθεση της ύλης που σε αποτελεί, με βάση δεδομένα εντελώς άγνωστα για μας και συγκλονιστικά, προπάντων από την άποψη ότι δεν υπάγονται πλέον στις διαδικασίες του χρόνου. Στροφή λοιπόν όλο δεξιά και πρόσω καταπάνω στον κίνδυνο. Δεν γίνεται αλλιώς. Ή θα συνθηκολογήσεις και θα μείνεις από τους εδώθε ή θα περάσεις πέρα. Προσοχή. Κανένας να μην λιγοψυχήσει. Τα χέρια στο τιμόνι. Κιόλας ένα μήνυμα διήγηνου οξυγόνου φτάνει ως εμάς. Προσοχή. Θάρρος. Έφτασε ο καιρός να επαληθευτούμε. Τα χέρια στο τιμόνι. Πρόσω. Πρόσω ηρέμα προς το μη θολούμενον, το έτρεπτον, το γυμνόν, το φαίνον, το αυτώ καταληπτόν, το αναλλοίωτον."

The tortured fingers of Egon Schiele

Egon Schiele worked with his fingers. He drew and he painted. Above all, in his short career, he became an incomparable painter of portraits. His self portraits are legendary in their intensity and uncompromising expression. 


But one of the recurring themes in the portraits of Schiele, is the depiction of the subject's fingers, painted or drawn long in all kinds of open, twisted and strange symbolic gestures. As if the subjects of the portraits belong to some imaginary aesthetic gang. The position of the hands is always suggestive in Schiele. The fingers are the "mechanical" part of the hand, at the forefront of expressing a need, a thought, the ultimate communication tool in the absence of language. 


Schiele paints the hands and fingers dislocated, stiff, unnatural, almost puppet-like. Often they are larger than life and they somehow have an arresting quality freezing the subject which is often "hiding" behind them. Every knuckle and every joint are exaggerated in their details and the choice of the aquarelle technique with its fluid colors, accentuates the struggle of flesh and bone for every articulation. 


There is tension, anxiety and a confrontational disregard for what was aesthetically the accepted way of painting in terms of subject, emphasis and beauty. The fingers of Schiele are at the same time animated by the rigidity of death and the pleasure of sexual lust and discovery. The discomfort of the pose is a metaphor for the absurdity of life and the human condition. An existentialist cry in sign language. 
    

Όταν ένας νέος ποιητής επισκέφθηκε τον Καβάφη

Ένας νέος ποιητής μ’ επεσκέφθηκε. Ήταν πολύ πτωχός, εζούσε από την φιλολογική του εργασία, και με φαίνονταν σαν κάπως να λυπούνταν βλέποντας το καλό σπίτι που κατοικούσα, τον δούλο μου που τον έφερε ένα καλό σερβιτό τσάι, τα ρούχα μου τα καμωμένα σε καλό ράπτη.

Είπε: «Τι φρικτό πράγμα να έχη κανείς να παλεύη να βγάζη τα προς το ζην, να κυνηγάς συνδρομητάς για το περιοδικό σου, αγοραστάς για βιβλίο σου».

Δεν θέλησα να τον αφήσω στην πλάνη του και τον είπα μερικά λόγια, περίπου σαν τα εξής. Δυσάρεστη και βαρυά η θέσις του – αλλά τι ακριβά που με κόστιζαν εμένα η μικρές μου πολυτέλειες. Για να ταις αποκτήσω βγήκα απ’ την φυσική μου γραμμή κ’ έγινα ένας κυβερνητικός υπάλληλος (τι γελοίο), και ξοδιάζω και χάνω τόσες πολύτιμες ώρες την ημέρα (στες οποίες πρέπει να προστεθούν  και η ώρες καμάτου και χαυνώσεως που τες διαδέχονται). Τι ζημιά, τι ζημιά, τι προδοσία. Ενώ εκείνος ο πτωχός δεν χάνει καμμιά ώρα· είναι πάντα εκεί, πιστό και του καθήκοντος παιδί της Τέχνης.

Πόσες φορές μες στην δουλειά μου μ’ έρχεται μια ωραία ιδέα, μια σπάνια εικόνα, σαν ετοιμοκαμωμένοι αιφνίδιοι στίχοι, και αναγκάζομαι να τα παραμελώ, διότι η υπηρεσία δεν αναβάλλεται. Έπειτα σαν γυρίσω σπίτι μου, σαν συνέλθω κομμάτι, γυρεύω να τ’ ανακαλέσω αλλά πάνε πια. Και δικαίως. Μοιάζει σαν η Τέχνη να με λέγη  «Δεν είμαι δούλα εγώ· για να με διώχνης σαν έρχομαι, και νάρχομαι σαν θες. Είμαι η μεγαλήτερη Κερά του κόσμου. Και αν με αρνήθηκες – προδότη και ταπεινέ – για το ελεεινό σου καλό σπίτι, για τα ελεεινά σου καλά ρούχα, για την ελεεινή καλή σου κοινωνική θέσι, αρκέσου μ’ αυτά λοιπόν (αλλά πού μπορείς ν’ αρκεσθής), και με τες λίγες στιγμές που όταν έρχομαι συμπίπτει να ήσαι έτοιμος να με δεχθής, βγαλμένος στην πόρτα να με περιμένης, όπως έπρεπε να ήσαι κάθε μέρα».

Ιούνιος 1905

Azathoth (1922) by Howard Phillips Lovecraft

"When age fell upon the world, and wonder went out of the minds of men; when grey cities reared to smoky skies tall towers grim and ugly, in whose shadow none might dream of the sun or of spring’s flowering meads; when learning stripped earth of her mantle of beauty, and poets sang no more save of twisted phantoms seen with bleared and inward-looking eyes; when these things had come to pass, and childish hopes had gone away forever, there was a man who travelled out of life on a quest into the spaces whither the world’s dreams had fled.
      Of the name and abode of this man but little is written, for they were of the waking world only; yet it is said that both were obscure. It is enough to know that he dwelt in a city of high walls where sterile twilight reigned, and that he toiled all day among shadow and turmoil, coming home at evening to a room whose one window opened not on the fields and groves but on a dim court where other windows stared in dull despair. From that casement one might see only walls and windows, except sometimes when one leaned far out and peered aloft at the small stars that passed. And because mere walls and windows must soon drive to madness a man who dreams and reads much, the dweller in that room used night after night to lean out and peer aloft to glimpse some fragment of things beyond the waking world and the greyness of tall cities. After years he began to call the slow-sailing stars by name, and to follow them in fancy when they glided regretfully out of sight; till at length his vision opened to many secret vistas whose existence no common eye suspects. And one night a mighty gulf was bridged, and the dream-haunted skies swelled down to the lonely watcher’s window to merge with the close air of his room and make him a part of their fabulous wonder.
      There came to that room wild streams of violet midnight glittering with dust of gold; vortices of dust and fire, swirling out of the ultimate spaces and heavy with perfumes from beyond the worlds. Opiate oceans poured there, litten by suns that the eye may never behold and having in their whirlpools strange dolphins and sea-nymphs of unrememberable deeps. Noiseless infinity eddied around the dreamer and wafted him away without even touching the body that leaned stiffly from the lonely window; and for days not counted in men’s calendars the tides of far spheres bare him gently to join the dreams for which he longed; the dreams that men have lost. And in the course of many cycles they tenderly left him sleeping on a green sunrise shore; a green shore fragrant with lotus-blossoms and starred by red camalotes."