Sunday, March 4, 2012

“Απόντες” (1996) του Νίκου Γραμματικού




Από τις καλύτερες ταινίες του νεώτερου Ελληνικού κινηματογράφου, η ταινία “Απόντες” του Νίκου Γραμματικού, γυρισμένη το 1996, καταφέρνει αβίαστα να χαρτογραφήσει μια γενιά με τις ανησυχίες, τα απατηλά της όνειρα και τη χαμένη της αθωότητα. Μέσα σε ένα χρονικό διάστημα μιας επταετίας που οριοθετείται από δύο διαμετρικά αντίθετα αθλητικά γεγονότα, η ταινία παρακολουθεί τις σποραδικές συναντήσεις στη Σαλαμίνα έξι στενών σχολικών φίλων. Από την περίφημη νίκη της Ελληνικής ομάδας μπασκετ επί της Γιουγκοσλαβίας το καλοκαίρι του 1987 στον ημιτελικό του Ευρωμπάσκετ, η ταινία καταλήγει χρονικά στη συντριβή της Ελληνικής ομάδας ποδοσφαίρου το καλοκαίρι του 1994 στο Μουντιάλ. Μεταφορικά λοιπόν ξεκινάμε από μια νίκη που μας γεμίζει προσδοκία και όνειρα και καταλήγουμε στην ήττα και την κοινωνική ένταξη. Με το πέρασμα του χρόνου θα επέλθει η φθορά στις σχέσεις, θα χαθεί η επαφή και η δυνατότητα επικοινωνίας. “... Κάθε φορά που οι φίλοι «επιστρέφουν» στο νησί, κουβαλάνε - αναπόφευκτα - τα ίχνη των προσωπικών επιλογών τους, αλλά και της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Μιας πραγματικότητας, που - αργά αλλά σταθερά - τους αλλάζει και τους διαβρώνει. Το τέλος της εποχής των συλλογικών οραμάτων θα τους βρει σκορπισμένους, αντιμέτωπους με την αυγή μιας εποχής στην οποία κυριαρχούν οι ατομικές λύσεις και επιδιώξεις."



Το 1996, η εφημερίδα «Το Βήμα» έκανε ένα αφιέρωμα στην ταινία με αφορμή τη βράβευσή της. Ο Γιώργος Ευγενικός, ένας από τους εξαιρετικούς ηθοποιούς που προσωπικά υποδυόταν τον Μανώλη στην παρέα των έξη φίλων, είχε αναφέρει τότε τα εξής: 

«Ο Νίκος (Γραμματικός) μάς είπε: "Αναζητήστε την αλήθεια του ρόλου...". Βούτηξα στον ήρωα που θα υποδυόμουν. Στον Μανώλη που άφησε τη φωτογραφία για να ασχοληθεί με τους κομπιούτερ και την πληροφορική. Στον ορθολογιστή Μανώλη, που γύρεψε τη σιγουριά στο επάγγελμα, στον γάμο, στην εξάρτηση από τους άλλους πάντα. Λέει σε μια στιγμή της ταινίας στον αδελφό του: "Μην ξεχάσεις τα τάπερ, η μαμά όλο εμένα βρίζει...". Τον αγάπησα και ας μη μοιάζει σε μένα». 

Ένας άλλος “φίλος”, ο ηθοποιός Τάσος Νούσιας, είπε με τη σειρά του στο ίδιο αφιέρωμα: «Μας έδωσε την παρτιτούρα και εμείς αυτοσχεδιάσαμε...». Παιδί της γενιάς του '90, βρήκε και ο ίδιος εικόνες δικές του στην ταινία. «Είμαστε η γενιά που μεγάλωσε με την καραμέλα του τέλους των ιδεολογιών. Να, μια σκηνή από την ταινία που μου έκανε εντύπωση και δίνει και ένα στίγμα: γύρω από το τραπέζι είναι μαζεμένοι όλοι και μιλούν σε μια "χάβρα". Ο καθένας λέει σημαντικά πράγματα, αλλά όλοι μαζί τίποτα. Λέει ο ένας: "Αν αφήναμε έτσι τα πράγματα, θα μας πνίγανε οι Κοσκωτάδες". Και ο άλλος: "Εεε, λίγα τα λόγια σου για τον Ντέταρι..."».





Ο Βασίλης Ραφαηλίδης, στο βιβλίο του «Πέρα από τον κινηματογράφο» γράφει για τους “Απόντες”:

“... Ενώ, όντας έφηβος στην Ελλάδα ετοιμάζεσαι μεθοδικά να δράσεις, σιγά σιγά, καθώς μεγαλώνεις, περνάς στην αδράνεια, είτε μέσα από έναν αδρανή γάμο, είτε μέσα από έναν αδρανή διορισμό στο αδρανές Δημόσιο, είτε γράφοντας αδρανή ποιήματα, που δεν θα εκδοθούν ποτέ από πνευματικά αδρανείς εκδότες. Μην τολμήσεις να ωριμάσεις στην Ελλάδα, γιατί πριν προλάβεις να ωριμάσεις, σάπισες κιόλας. Η ταινία καταγράφει την πορεία επτά εφήβων προς το ίδιο τέλμα, από διαφορετικούς για τον καθένα δρόμους..." 

Σήμερα, μετά από πολλά χρόνια, μπορεί κανείς να διαπιστώσει σε τι οδήγησε τελικά αυτή η αδράνεια την Ελλάδα. Ο Ανδρέας, που συμβολίζει στην ταινία τη φωνή της συνείδησης, της παιδικής αθωότητας, της ακεραιότητας και της αντίστασης στη φθορά, θα χαθεί. Μαζί του χάνεται και ένα κομμάτι της ψυχής των υπόλοιπων φίλων της παρέας. Κάποιοι όμως απ΄αυτούς έχουν τόσο πολύ αλλοιωθεί και απορροφηθεί από το σύστημα που δεν θα νιώσουν σχεδόν τίποτα.     

Η ταινία βραβεύτηκε στο διεθνές φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1996 με τα βραβεία καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου και β' ανδρικού ρόλου που μοιράστηκε και στους έξη “φίλους”.

Α.. ναι.. παραλίγο να το ξεχάσω. Ένα από τα πολύ δυνατά στοιχεία της ταινίας είναι βέβαια και η μουσική. Κατά τη διάρκεια της ταινίας ακούγονται κομμάτια των Van Der Graaf Generator, Pink Floyd, Joy Division, Nick Cave, Supertramp και άλλων εξαιρετικών συγκροτημάτων που σημάδεψαν τη συγκεκριμένη εποχή. Όσοι μεγάλωσαν ακούγοντας αυτά τα κομμάτια, είμαι σίγουρος ότι θα συγκινηθούν διπλά από αυτήν την εξαιρετική ταινία.  

Listen to:
Van Der Graaf Generator - Killer

25 comments:

  1. είσαι Θεός
    τίποτα άλλο

    γ.

    ReplyDelete
  2. Αν θυμάμαι καλά και κάποιον άλλο είχανε πει θεό μια φορά αλλά αυτός ο χαρακτηρισμός δεν ήταν κοινής αποδοχής...
    http://www.rocklibrary.com/Library/image.aspx?id=1242

    ReplyDelete
  3. ρε παιδιά μήπως ξέρει κανείς ποιο είναι αυτό το τραγούδι;;;

    http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=H6EPSkMNkLk#t=3886s

    έχω φάει τον κόσμο

    ReplyDelete
  4. Η ταινία έχει πολλά τραγούδια. Πες μου σε ποιό σημείο της ταινίας είναι το τραγούδι που ψάχνεις να σου πω ποιό είναι.

    ReplyDelete
  5. στο λινκ που ποσταρα είναι, στη σκηνη

    1:04:38

    ReplyDelete
  6. http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=H6EPSkMNkLk#t=3886s

    (einai idi sto sigekrimeno xroniko simeio ayto to link)

    ReplyDelete
  7. “Φίλε μου το κομμάτι που ψάχνεις είναι το "And Lonely" από τους Climax Chicago Blues Band. Μπορείς να το ακούσεις εδώ http://youtu.be/u1UsCfladHQ Είναι εκπληκτικό μπλουζ. Καλή απόλαυση!!!”

    ReplyDelete
  8. ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΩΡΑΙΑ ΤΑΙΝΙΑ!!!!!!!!!!!!!!!ΝΟΥΣΙΑΣ <3<3<3
    ΑΠΛΑ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΠΙΣΤΕΥΤΑ ΣΕΞΙ,ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΛΥ ΜΑΚΡΥ ΜΑΛΛΙ!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    ReplyDelete
  9. ξερει κανεις αν μπορω κα την κατεβασω απο καπου στο internet? (εκτος απο youtube)

    ReplyDelete
  10. Kalispera! mporeite na mou peite poio einai to tragoudi pou akougete sto 1.35.40?

    ReplyDelete
  11. Καλησπέρα. Ναι, είναι το "From the same hill" του Brian Eno από το δίσκο "Music For Films" του 1978.

    ReplyDelete
  12. Καλησπέρα, γράφω μια εργασία πάνω στην ταινία και θα με ενδιέφερε να μάθω τους τίτλους από κάποια μουσικά κομμάτια που ακούγονται κατά τη διάρκειά της. Το σημείο που με ενδιαφέρει κυρίως είναι το τραγούδι στο 22.40, αλλά αν κάποιος μπορεί και ξέρει θα ήθελα και τα τραγούδια στις εξής στιγμές (05.58, 33.12, 41.02, 41.55, 51.14, 53.41, 1.10.52). Ευχαριστώ!

    ReplyDelete
  13. Για όσους ενδιαφέρονται την έχω την ταινία, μπορώ να την μοιράσω με link από dropbox! :) Πείτε μου για να δώσω e-mail.

    ReplyDelete
    Replies
    1. kalispera, mporeis na tin steileis kai se mena?

      Delete
  14. Καλησπέρα ανώνυμε!!! Θα ήθελα πολύ να δω την ταινία.. αν θα μπορούσες να μου την δώσεις.. ευχαριστώ πολύ. Αγγελική

    ReplyDelete
    Replies
    1. Καλησπέρα Αγγελική, γράψε μου κάπου το e-mail σου και στην στέλνω. :)

      Delete
    2. Για όσους ενδιαφέρονται για την ταινία το e-mail μου είναι spyros.cr@gmail.com / Κίμων

      Delete
  15. Η ταινία υπάρχει ολόκληρη και στο YouTube στο παρακάτω λινκ https://youtu.be/7w22qMOJkUE

    ReplyDelete
  16. Δεν ανοίγει.. Βγάζει το εξής μήνυμα:
    This video contains content from SME, who has blocked it in your country on copyright grounds.

    ReplyDelete
  17. Πράγματι τώρα δεν ανοίγει...

    ReplyDelete
  18. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
  19. και η διασκευή του wish you were here στο τέλος της ταινίας??? Γνωρίζει κανείς??

    ReplyDelete
  20. Πες μου σε ποιό σημείο χρονικά είναι στην ταινία είναι να σου πω...

    ReplyDelete